Vanaf 1982 hou ik (Magda van Dijk-Rijneke) mij bezig met de Handleeskunde. Vanaf die tijd las ik vele boeken en verhalen over mijn voorgangers, de pioniers in dit vak. Zij waren ook werkelijk pioniers die de Handleeskunde in Nederland op een wetenschappelijke manier naar buiten wilden brengen. De Handleeskunde werd toen nog beschouwd als iets occults.

Van enkele heb ik een boek*) in mijn kast staan bij mijn verzameling Handleeskunde boeken (ca.250).

Met hun drive, enthousiasme, doorzettingsvermogen, maar vooral ook met grote liefde voor dit boeiende vak, gaven zij consulten, cursussen, lezingen en schreven boeken. Met grote bewondering wil ik deze collega-pioniers in het zonnetje zetten.


Korte levensbeschrijving van Phyllis Jaarsma (pseudoniem)

1896-1982 als chiroloog.

Tekst Magda van Dijk-Rijneke

* boek Handen in schilderkunst en praktijk

Phyllis Jaarsma werd geboren 12 maart 1896 in Amsterdam. Haar eigen naam was Elizabeth Jansma-Engers. Ze was getrouwd met Kornelis Jansma (1891-1972) een gerenommeerde advocaat en procureur in Amsterdam. Ze gebruikte haar pseudoniem omdat ze niet wilde dat het bekend werd dat haar man met een chiroloog was getrouwd...

Zij was één van de vele leerlingen van Julius Spier en kreeg tussen 1939-1942 les van hem, ze was toen 43 jaar.

Phyllis ging zich speciaal toeleggen in het lezen van handen van geportretteerde personen waarvan hun handen ook waren afgebeeld. De karakteranalyses van deze mensen klopte niet altijd dan wat er over hen werd geschreven, deze konden nogal oppervlakkig zijn en ze kreeg veel kritiek.

Echter de directeur van het Frans Hals museum Hendricus P. Baard, was zeer onder de indruk van de geportretteerde (1664) karakterschetsen over de regentessen van het oudemannenhuis. Het stemde namelijk overeen met zijn eigen jarenlange studie over die regentessen. Daarom heeft hij het voorwoord in haar boekje Handen in schilderkunst en praktijk (1963) geschreven.

Ook de bekende schilder Carel Willink was daarover verrast en heeft het voorwoord geschreven in haar 2e boekje Wat handen vertellen (1970).

Haar leven lang beoefende ze deze materie en gaf ze vele lezingen. Ze was bevriend met collega Jack. F Chandu die haar kundigheid zeer waardeerde. Ook had ze contact met een collega Alfred Edgar Hirsch die haar zijn boek "Handen" gesigneerd toestuurde.

De regentessen van het oudenmannenhuis van Frans Hals

Karakterschets van de 4e vrouw van links

Phyllis was een eigenzinnige en gepassioneerde chiroloog en verdedigde het werk met verve wanneer er ergens iets negatief over Handleeskunde werd geschreven, dan ging ze met hen in discussie.

Vele malen zijn er artikelen over haar en de Handleeskunde in kranten verschenen.

Elisabeth Jansma-Engers (Phyllis Jaarsma) overleed 23 oktober 1982 te Sneek op de leeftijd van 88 jaar.

Bronnen:

(2) (PDF) Wat handen vertellen: Het contact tussen Phyllis Jaarsma en Godfried Bomans | Alexandra Nagel - Academia.edu

Interbellum Alexandra Nagel

Boekje Handen in de schilderkunst en praktijk van Phyllis Jaarsma